بِالتَّسخِينِ في البِلادِ المُعتَدِلَةِ الهَواءِ دَلَّ علي الحَرارَةِ بر گرمى مزاج ، - و إِن انفَعَلَ عنه « 1 » بِالتَّبرِيدِ دَلَّ علي البُرُودَةِ - و إن استَلانَهُ دَلَّ علي الرُّطُوبَةِ - و إِنِ استَصلَبَهُ دَلَّ علي اليُبُوسَةِ - و إِن لَم يَنفَعِل عنه دَلَّ علي الإعتِدالِ . - سردى ملمس دلالت بر سردى مزاج ، - نرمى موضع ملمس دلالت بر ترى مزاج ، - و سختى موضع ملمس دلالت بر خشكى مزاج شخص مىكند . - اما اگر اين حالات احساس نگردد ، مزاج شخص معتدل است . و منها اللَّحمُ و الشَّحمُ 2 . گوشت و چربى بدن - فَاللَّحمُ « 2 » الأحمَرُ إِن كانَ كَثِيراً ، دَلَّ علي الحَرارَةِ و الرُّطُوبَةِ و يَكُونُ هُناكَ تَلَزُّزٌ . - و إن كانَ يَسِيراً و لَيسَ هُناكَ شَحمٌ كَثِيرٌ ، دَلَّ علي اليُبسِ و الحَرِّ . - گوشت‌آلود بودن دلالت بر گرمى و ترى مزاج دارد . در اين حالت ، عضلات سخت و فشرده‌اند . - كم‌گوشت بودن و عارى بودن بدن از چربى زياد ، دلالت بر گرمى و خشكى مزاج دارد . و أمّا الشَّحُمُ و السَّمينُ ، فَيَدُلّانِ علي البُرُودَةِ و الرُّطُوبَةِ ، و يَكُونُ هُناكَ تَرَهُّلٌ . اما چاقى ناشى از چربى زياد دلالت بر وجود سردى و ترى دارد . در اين حالت ، بدن سست و لخت است . و قِلَّةُ السَّمينِ و الشَّحمِ تَدُلُّ علي الحَرارَةِ . كم بودن ميزان چربى در بدن دلالت بر گرمى مزاج دارد .

--> ( 1 ) . ب : منه . ( 2 ) . ب : فإن اللحم .